Στο παρόν άρθρο παρουσιάζουμε τα θέματα των Κατατακτηρίων της Ψυχολογίας του ΑΠΘ με τις ενδεικτικές απαντήσεις τους με στόχο κυρίως οι ενδιαφερόμενοι να αποκτήσουν μία εικόνα της μορφής των Κατατακτηρίων Εξετάσεων του Τμήματος.

ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ 2025 ΑΠΘ : ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

,

Να συγκρίνετε τις θεωρίες του Sternberg και του Gardner για τη νοημοσύνη ως προς: 

α) ποια η κατανόηση και ο προσδιορισμός της 

και 

β ) ενδοατομικές και διατομικές διαφορές

ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ:

α ερώτημα

Ενδεικτική απάντηση

Ο Gardner διατύπωσε την θεωρία πολλαπλής νοημοσύνης. Αναγνώρισε 7 είδη νοημοσύνης. Σε αυτά συγκαταλέγονται η γλωσσική νοημοσύνη που συνδέεται με την ειδική ευαισθησία στην γλώσσα, επιτρέποντας σε κάποιον να επιλέγει λέξεις ή φράσεις και να συλλαμβάνει καινούριες σημασίες και η μουσική νοημοσύνη που αναφέρεται στην ευαισθησία στην ένταση και στον τόνο, με τα οποία κάποιος μπορεί να αναγνωρίζει και να παράγει μουσικές δομές. Υπάρχουν επίσης η λογικο-μαθηματική νοημοσύνη, που περιλαμβάνει την ικανότητα επίδοσης σε αφηρημένο συλλογισμό και χειρισμό συμβόλων, η χωρική νοημοσύνη, που αφορά την αντίληψη σχέσεων μεταξύ αντικειμένων, νοητικού μετασχηματισμού αυτού που βλέπει κανείς και επαναδημιουργίας εικόνων από μνήμης και η σωματική-κιναισθητική, που σχετίζεται με την ικανότητα αναπαράστασης ιδεών μέσω της κίνησης. Τέλος, εντόπισε την προσωπική νοημοσύνη, που αναφέρεται στην ικανότητα πρόσβασης σε συναισθήματα των ατόμων και κοινωνική, που συνδέεται με την ικανότητα κατανόησης της συμπεριφοράς και των συναισθημάτων των άλλων.

Ο Sternberg  ανέπτυξε την τριαδική θεωρία της νοημοσύνης. Προτείνει δηλαδή ότι υπάρχουν 3 είδη νοημοσύνης, η αναλυτική, που αναφέρεται σε ικανότητες ανάλυσης, κριτικής, αξιολόγησης και αντιπαραβολής, η δημιουργική/εμπειρική, στην οποία συμπεριλαμβάνονται ικανότητες δημιουργίας, επινόησης, ανακάλυψης και υπόθεσης και η μαθηματική/πρακτική, που αφορά ικανότητες πρακτικής εφαρμογής των γνώσεων.

Και οι δύο θεωρίες αντιλαμβάνονται την νοημοσύνη όχι ως μια γενική έννοια αλλά ως σύνολο διακριτών ικανοτήτων. Ωστόσο παρουσιάζουν διαφορές στα είδη της νοημοσύνης που αναγνωρίζουν, όπως παρουσιάστηκαν προηγουμένως.

β ερώτημα

Ενδεικτική απάντηση

Ο Gardner ισχυριζόταν ότι κάθε μορφή νοημοσύνης συνδέεται με ένα διαφορετικό γνωστικό άρθρωμα και ακολουθεί τη δική της αναπτυξιακή πορεία, εξηγώντας τις διαφορές στα επίπεδα νοημοσύνης που είναι πιθανό να παρατηρούνται στο ίδιο άτομο σε διαφορετικές χρονικές στιγμές.  Υποστήριζε επίσης ότι ο τρόπος έκφρασης του κάθε είδους νοημοσύνης  μεταξύ των ατόμων εξαρτάται από τις έμφυτες βιολογικές δομές του εγκεφάλου, το βαθμό που ο εκάστοτε πολιτισμός δίνει έμφαση σε κάθε είδος νοημοσύνης και το βαθμό που παρέχεται εκπαίδευση σχετική με το κάθε είδος νοημοσύνης, τονίζοντας την ύπαρξη διατομικών διαφορών.

Σύμφωνα με τον Sternberg σε κάθε άτομο τα 3 αυτά είδη νοημοσύνης μπορεί να βρίσκονται σε διαφορετικά επίπεδα, διαμορφώνοντας διαφορετικό προφίλ. Και μεταξύ των ατόμων μπορούν τα επίπεδα νοημοσύνης να διαφέρουν από το ένα είδος στο άλλο στον τρόπο συνδυασμού τους και αξιοποίησης των ικανοτήτων που περιέχει το κάθε είδος νοημοσύνης.

ΜΑΘΗΜΑ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΩΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ 2025 : ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ

ΕΚΦΩΝΗΣΕΙΣ ΘΕΜΑΤΩΝ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ

Στο υπόδειγμα ελάχιστων ομαδων να αναφέρετε τα εξής:

Α) ποια είναι τα στοιχεία που κάνουν τις ομάδες των πειραμάτων ελάχιστες;

Β)ποια βασική παραδοχή ήθελαν να ελέγξουν στο πείραμα;

Γ) ποια πειράματα και θεωρίες το επιβεβαιώνουν ή το συμπληρώνουν;

Δ) ποια είναι η ερμηνεία των ευρημάτων αυτών των πειραμάτων;

α ερώτημα 

Ενδεικτική απάντηση

Ο Tajfel και οι συνεργάτες του πραγματοποίησαν το πείραμα των ελαχίστων ομάδων προκειμένου να εντοπίσουν την ελάχιστη συνθήκη που χρειάζεται για την εκδήλωση διομαδικής συμπεριφοράς. Για το σκοπό αυτό στο πείραμα έγινε προσπάθεια να δημιουργηθούν ελάχιστες ομάδες. Αυτές διαμορφώθηκαν με βάση τον τρόπο κατηγοριοποίησης των ατόμων στις δύο ομάδες με κριτήριο την προτίμησή τους για τους πίνακες των καλλιτεχνών Kadinsky και Klee, χωρίς να έχουν κάποιο παρελθόν ή πιθανό μέλλον. Το ελάχιστο στοιχείο διασφαλίστηκε καθώς μεταξύ των ομάδων απουσίαζε η αλληλεπίδραση και οι συμμετέχοντες γνώριζαν μόνο σε ποια ομάδα ανήκαν οι ίδιοι και όχι τις ταυτότητες των μελών της ενδο-ομάδας και της εξω-ομάδας. Παράλληλα δεν υπήρχε σύγκρουση συμφερόντων ή ανταγωνισμός για πόρους, καθώς ζητήθηκε από τα άτομα να διανείμουν απλώς χρήματα με βάση μιας σειράς κατανεμητικών μητρών, ενώ επίσης δεν υπήρχε κάποιο ατομικό συμφέρον στην κατανομή των χρημάτων καθώς δεν θα έπαιρναν οι ίδιοι χρήματα (δεν συμμετείχαν στα ζεύγη μελών ενδο-ομάδας και εξω-ομάδας που θα μοίραζαν τα χρήματα). Τέλος, οι αποφάσεις για την κατανομή των χρημάτων ήταν ανώνυμες καθώς οι συμμετέχοντες δεν γνώριζαν ποιον ευνοούν από το κάθε ζεύγος, καθώς υπήρχε μόνο ένα κωδικός αριθμός κάθε φορά και η δήλωση σε ποια ομάδα υπάγονταν τα άτομα του ζεύγους.

β ερώτημα

Ενδεικτική απάντηση

Βασική παραδοχή που ήθελαν να ελέγξουν είναι ότι απλά και μόνο η κατηγοριοποίηση ως μέλος μιας ομάδας προκαλεί ενδοομαδική μεροληψία και εθνοκεντρική διομαδική συμπεριφορά. Δηλαδή επιδίωξαν να βρουν αν η προκατάληψη δεν έχει ως προϋπόθεση την ύπαρξη ανταγωνισμού, αλλά μπορεί να προκύψει μόνο από την διαφορά “εμείς-αυτοί” ή ενδο-ομάδα και εξω-ομάδα. Με την απουσία ανταγωνισμού στην πραγματοποίηση του πειράματος και την απουσία γνώσης για τα άτομα που ανήκουν τόσο στην ενδο-ομάδα όσο και στην εξω-ομάδα κατάφεραν να ελέγξουν την παραδοχή αυτή και να διαπιστώσουν ότι όντως κατά την κατανομή των χρημάτων στις μήτρες οι συμμετέχοντες χρησιμοποιούσαν την στρατηγική της εύνοιας της ενδο-ομάδας.

γ ερώτημα

Ενδεικτική απάντηση:

‘Αλλα πειράματα που πραγματοποιήθηκαν έδειξαν ότι η ελάχιστη κατηγοριοποίηση μπορεί να προκαλέσει ενδο-ομαδική μεροληψία σε άρρητο επίπεδο και αποτελεί φαινόμενο που ίσως δεν είναι υπό τον συνειδητό έλεγχο των ατόμων και η κοινωνική κατηγοριοποίηση μπορεί να έχει εύρος αυτόματων συνεπειών. Πειράματα του Hogg και των συνεργατών του στη βάση των ελαχίστων ομάδων έδειξαν ότι οι άνθρωποι ταυτίζονται με τις ομάδες, ακόμη και ελάχιστες ομάδες, για να μειωθεί η αίσθηση αβεβαιότητας. Έτσι, η κατηγοριοποίηση προκαλεί ταύτιση και διακρίσεις μόνο αν κανείς ταυτίζεται με την κατηγορία και ταυτίζεται μόνο με την κατηγορία μόνο αν η κατηγοριοποίηση μπορεί να μειώσει την αίσθηση αβεβαιότητας για όποια κατάσταση. Φαίνεται λοιπόν, ότι με τα πειράματα αυτά συμπληρώθηκε το αρχικό υπόδειγμα των ελαχίστων ομάδων, καθώς έλεγξαν το γεγονός ότι η κοινωνική κατηγοριοποίηση είναι αναγκαία αλλά μπορεί να μην είναι ικανή για την εκδήλωση εθνοκεντρικής διομαδικής συμπεριφοράς.

Το φαινόμενο των ελαχίστων ομάδων πραγματικά αντικατοπτρίζει τι συμβαίνει στις μέγιστες ή πραγματικές ομάδες, καθώς οι ομάδες πραγματικά πασχίζουν να ευνοηθούν οι ίδιες έναντι των σχετικών εξω-ομάδων. Ο Brown εκμεταλλευόμενος τις ανταγωνιστικές συλλογικές διαπραγματεύσεις μισθών στην Βρετανία την δεκαετία του 1970 βρήκε ότι τα συνδικαλιστικά στελέχη ενός τμήματος σε ένα εργοστάσιο κατασκευής αεροσκαφών θυσίασαν 2 λίρες την εβδομάδα για να αυξήσουν το σχετικό πλεονέκτημά τους έναντι μιας αντίπαλης ομάδας κατά 1 λίρα. Μελέτες σε νοσοκόμες έδειξαν ότι αν και οι νοσοκόμες υποτίθεται ότι χαρακτηρίζονται από αυτοθυσία, η ενδο-ομαδική ταύτιση συνδεόταν με ίδιο βαθμό ενδο-ομαδικής εύνοιας όπως και μεταξύ άλλων ομάδων που χαρακτηρίζονται από μικρότερη αυτοθυσία. Τα παραδείγματα αυτά πειραμάτων φαίνεται ότι επιβεβαιώνουν και λειρουργούν συμπληρωματικά στο πείραμα των ελαχίστων ομάδων.

Η θεωρία που σχετίζεται με το πείραμα αυτό επιβεβαιώνεται και ενισχύεται επίσης από την θεωρία της κοινωνικής ταυτότητας που διατυπώθηκε από τους Tajfel και Turner και την θεωρία της αυτοκατηγοριοποίησης του Turner. Η πρώτη θεωρία τονίζει ότι η Κατηγοριοποίηση, η κοινωνική σύγκριση και η κατασκευή κοινού αυτοπροσδιορισμού βάσει ιδιοτήτων που προσδιορίζουν την ενδο-ομάδα εξηγούν την συμπεριφορά ενός ατόμου στην ομάδα και απέναντι σε άλλες ομάδες. Η δεύτερη θεωρία εστιάζει στο πώς η κατηγοριοποίηση του εαυτού ως μέλους μιας ομάδας δημιουργεί κοινωνική ταυτότητα και προκαλεί ομαδικές και διομαδικές συμπεριφορές. 

δ ερώτημα

Ενδεικτική απάντηση: 

Η ερμηνεία των ευρημάτων του πειράματος γίνεται με βάση την θεωρία των ελαχίστων ομάδων που βασίστηκε στο πείραμα του Tajfel για το υπόδειγμα των ελαχίστων ομάδων, που τονίζει την κατηγοριοποίηση ως μέλος μιας ομάδας σαν την ελάχιστη συνθήκη για την εκδήλωση ανταγωνισμού και διομαδικής σύγκρισης. Ερμηνεύεται επίσης, από την έννοια της αυτοκατηγοριοποίησης και της κοινωνικής ταυτότητας που περικλείονται στις αντίστοιχες θεωρίες των Tajfel και Turner. Η αυτοκατηγοριοποίηση αναφέρεται στην αντίληψη που έχει ένα άτομο ως μέλος της ομάδας και στον προσδιορισμό του με βάση τα χαρακτηριστικά που του αποδίδει η ομάδα. Η κοινωνική ταυτότητα είναι το τμήμα της αυτοαντίληψης που πηγάζει από τη συμμετοχή σε κοινωνικές ομάδες. Έτσι, η αυτοκατηγοριοποίηση ενεργοποιεί την κοινωνική ταυτότητα της ομάδας, οδηγώντας σε αποπροσωποποίηση, αντιμετώπιση δηλαδή του εαυτού και των άλλων αποκλειστικά με κριτήριο την ομαδική τους ταυτότητα. Η κοινωνική ταυτότητα εξηγεί την μεροληψία υπέρ της ομάδας, καθώς τα άτομα επιδιώκουν να αποκτούν θετική κοινωνική ταυτότητα μέσω εύνοιας προς την ενδο-ομάδα και υποτίμηση της εξω-ομάδας. Συνδέονται λοιπόν, η αυτοκατηγοριοποίηση και η κοινωνική ταυτότητα με την έννοια της θετικής αυτοεξύψωσης, της θετικής δηλαδή διάκρισης από τις άλλες ομάδες και την προσπάθεια ενίσχυσης της αυτοεκτίμησης μέσα από την διαφοροποίηση των ομάδων. Ακόμη, τα ευρήματα αυτά ερμηνεύονται από την γνωστική και όχι απαραίτητα την συναισθηματική φύση της προκατάληψης, καθώς δεν χρειάζεται να υπάρχει μίσος ή σύγκρουση προς την εξω-ομάδα (συναισθηματική διάσταση) αλλά γνώση της ύπαρξης ενδο-ομάδας και εξω-ομάδας (γνωστική διάσταση).

ΕΝΑ ΣΧΟΛΙΟ ΠΟΥ ΑΚΟΥΜΕ ΣΥΧΝΑ ΓΙΑ ΤΙΣ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΤΟΥ ΑΠΘ ΚΑΙ ΘΑ ΘΕΛΑΜΕ ΝΑ ΓΡΑΨΟΥΜΕ ΔΥΟ ΛΟΓΙΑ

Θέλω πολύ να περάσω στο Τμήμα της Ψυχολογίας αλλά έχω ακούσει ότι είναι πολύ δύσκολη η ύλη και πολύ μεγάλος ο ανταγωνισμός στις Κατατακτήριες Εξετάσεις και φοβάμαι ότι δε θα τα καταφέρω. Όμως το θέλω πραγματικά

Οι Κατατακτήριες Ψυχολογίας αποτελούν πράγματι μία ανταγωνιστική και απαιτητική διαδικασία που αρκετές φορές αγχώνει και προβληματίζει υποψηφίους που έχουν αποφασίσει ή σκέφτονται να συμμετάσχουν. Γνωρίζουμε καλά από την πολυετή εμπειρία μας στην προετοιμασία Υποψηφίων για τις Κατατακτήριες του Τμήματος ότι υπάρχουν πολλοί άνθρωποι παθιασμένοι με το αντικείμενο της Ψυχολογίας που θέλουν ή θα ήθελαν πάρα πολύ να περάσουν στη Σχολή, να γνωρίσουν σε βάθος τη συγκεκριμένη επιστήμη και όλες τις διαφορετικές πτυχές της, να εμβαθύνουν, με λίγα λόγια να υλοποιήσουν ένα όνειρο τους σπουδάζοντας ένα από τα πιο ελκυστικά ίσως επιστημονικά πεδία της σύγχρονης εποχής. 

Μετά από πολλά χρόνια εμπειρίας, έχοντας δει πολλούς Υποψηφίους μας να πετυχαίνουν, να μπαίνουν στη σχολή , να συνεχίζουν τη διαδρομή τους στη συνέχεια ως Πτυχιούχοι πάντα τονίζουμε ότι ούτε η ύλη, ούτε η δυσκολία των εξετάσεων ούτε ο ανταγωνισμός, ούτε η ηλικία, ούτε οι υποχρεώσεις, ούτε κανένας άλλος παράγοντας δεν πρέπει να εμποδίσει κάποιον/α που θέλει να περάσει στη Σχολή πραγματικά να συμμετάσχει στις Εξετάσεις. Αν υπάρχει πραγματικά θέληση, όρεξη για δουλειά, σωστός προγραμματισμός και στοχευμένη προετοιμασία θα έρθει με βεβαιότητα η επιτυχία στις Κατατακτήριες Εξετάσεις. Το βιώνουμε κάθε χρόνο όταν βγαίνουν τα αποτελέσματα.

Στις Κατατακτήριες Εξετάσεις της Ψυχολογίας του ΑΠΘ πετυχαίνουν όλα αυτά τα χρόνια εργαζόμενοι με δύσκολο ωράριο, μητέρες ή πατεράδες με παιδιά οικογένειες και υποχρεώσεις, άνθρωποι προερχόμενοι από διαφορετικά πεδία, άνθρωποι που έχουν χρόνια αποχής από το ακαδημαϊκό διάβασμα. Εφόσον κάθε χρόνο τα καταφέρνουν αυτοί μπορεί καθένας που πραγματικά το θέλει πολύ να πετύχει και γιατί όχι να στοχεύσει και σε υψηλή βαθμολογία. Διάθεση για δουλειά , αγάπη για το αντικείμενο , σωστός προγραμματισμός και οργάνωση της προετοιμασίας είναι παράγοντες που συνήθως στηρίζουν ως θεμέλια κάθε επιτυχία.

Μη Φοβάστε να κυνηγήσετε το όνειρο σας όσοι πραγματικά το θέλετε, να είστε βέβαιοι ότι μπορείτε να τα καταφέρετε χωρίς να κάνετε υπερβολές. Δε το λέμε θεωρητικά το τονίζουμε γιατί κάθε χρόνο χαιρόμαστε με τις επιτυχίες των Υποψηφίων μας και βιώνουμε σε κάποιο βαθμό το συναίσθημα της πραγματοποίησης ενός ονείρου τους.

Θα είμαστε στη διάθεση σας εφόσον έχετε απορίες ή χρειάζεστε διευκρινίσεις ή οποιαδήποτε βοήθεια που αφορά τις Κατατακτήριες Εξετάσεις Ψυχολογίας του ΑΠΘ

Με εκτίμηση Φροντιστήρια Σύνθεση