Στο σημερινό άρθρο συνεχίζουμε την παράθεση παλαιότερων θεμάτων εξετάσεων με ενδεικτικές λύσεις για τις Κατατακτήριες Ψυχολογίας του ΑΠΘ αναπτύσσοντας μία σειρά άρθρων που στοχεύουν να δώσουν αξιόπιστη πληροφόρηση στους Υποψηφίους που σκέφτονται να δώσουν και στους Υποψηφίους που προετοιμάζονται σχετικά με τη Διαδικασία και τα Χαρακτηριστικά των Εξετάσεων. 

ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΓΙΑ ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑΣ ΑΠΘ - ΘΕΜΑΤΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΝΔΕΙΚΤΙΚΕΣ ΛΥΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΤΟΥΣ 2021

♦️ Οι Υποψήφιοι που σκέφτονται να δώσουν Εξετάσεις αλλά και οι Υποψήφιοι που ήδη προετοιμάζονται είναι λογικό να έχουν μεγάλη θέληση να λάβουν αξιόπιστες πληροφορίες, να δουν πως είναι τα θέματα των Εξετάσεων ,γενικότερα να γνωρίσουν τα βασικά χαρακτηριστικά και δεδομένα της διαδικασίας.

♦️ Ως Φροντιστήριο όλα αυτά τα χρόνια έχουμε προετοιμάσει πλήθος Υποψηφίων για τις Κατατακτήριες Εξετάσεις του Τμήματος Ψυχολογίας του ΑΠΘ,, μας έχουν Εμπιστευτεί και μας εμπιστεύονται λοιπόν πολλοί Υποψήφιοι έτοιμοι να επενδύσουν μεγάλο μέγαλο μέρος του χρόνου τους για να πετύχουν έναν στόχο ή σε πολλές περιπτώσεις και όνειρο, την Εισαγωγή στο Τμήμα

Συνεπώς νιώθουμε σε κάποιο βαθμό την υποχρέωση να ανταποδώσουμε την Εμπιστοσύνη των Υποψηφίων μεταφέροντας αξιόπιστες πληροφορίες στους επόμενους οι οποίοι είναι έτοιμοι να να ξεκινήσουν την όμορφη διαδρομή της προετοιμασίας

Μάθημα 1: Μεθοδολογία Έρευνας

Σε μια μελέτη διερεύνησης στρατηγικών λύσης προβλημάτων σε παιδιά 6 ετών η ερευνήτρια ήθελε να εξετάσει την δημιουργία κατασκευών σε χρονικό διάστημα 5 λεπτών και χωρίς χρονικό περιορισμό. Στα μισά παιδιά έδωσε αρχικά εύκολα παιχνίδια και στην συνέχεια δύσκολα. Στα άλλα μισά παιδιά το αντίστροφο. Διερευνήθηκε η ορθότητα κατασκευής και η συχνότητα εφαρμογής στρατηγικών λύσης προβλημάτων.

Α) Ανεξάρτητη-ες μεταβλητές; Επίπεδα; 

Ανεξάρτητη είναι εκείνη η μεταβλητή η οποία εισάγεται και ελέγχεται από τον ερευνητή και επηρεάζει την εξαρτημένη

Ανεξάρτητη μεταβλητή 1: Χρονικός περιορισμός

Επίπεδα: Με χρονικό περιορισμό (5 λεπτά) και Χωρίς χρονικό περιορισμό 

Ανεξάρτητη μεταβλητή 2: Σειρά δυσκολίας παιχνιδιών

Επίπεδα: Πρώτα εύκολα → μετά δύσκολα και Πρώτα δύσκολα → μετά εύκολα

Β) Εξαρτημένη-ες μεταβλητές;

Εξαρτημένη είναι η μεταβλητή η οποία δέχεται αλλαγή από την ανεξάρτητη.

Εξαρτημένη μεταβλητή 1: ορθότητα της κατασκευής

Εξαρτημένη μεταβλητή 2: συχνότητα εφαρμογής στρατηγικών λύσης πορβλημάτων.

 Γ) Ανεξάρτητων ομάδων ή ενδο-ομαδικο; Εξηγήστε

Είναι ενδο-ομαδικός σχεδιασμός ως προς τον χρονικό περιορισμό, γιατί κάθε παιδί δημιουργεί κατασκευές και με χρονικό όριο και χωρίς χρονικό όριο. Άρα το ίδιο παιδί μετριέται και στις δύο συνθήκες χρόνου.

Είναι μεταξύ ομάδων ως προς τη σειρά δυσκολίας, γιατί άλλα παιδιά λαμβάνουν πρώτα εύκολα παιχνίδια και άλλα πρώτα δύσκολα. Κάθε παιδί ανήκει μόνο σε μία από αυτές τις δύο ομάδες σειράς παρουσίασης.

Δ) Τι ήθελε να πετύχει δίνοντας αρχικά είτε εύκολα είτε δύσκολα παιχνίδια; Αιτιολογείστε. Τι επιπλέον χειρισμό έπρεπε να κάνει;

Με το να δώσει στα μισά παιδιά πρώτα εύκολες κατασκευές και στα άλλα μισά πρώτα δύσκολες, η ερευνήτρια ήθελε να ελέγξει τις επιδράσεις σειράς ή εξάσκησης: μήπως τα παιδιά γίνονται καλύτερα όσο προχωρούν,  μήπως κουράζονται, μήπως η επιλογή «εύκολο → δύσκολο» ή «δύσκολο → εύκολο» επηρεάζει τις στρατηγικές.

 Άρα στόχος: έλεγχος της επίδρασης τάξης παρουσίασης

Για πλήρη έλεγχο των επιδράσεων εξάσκησης, κόπωσης και μεταφοράς στρατηγικών: Έπρεπε να αντισταθμίσει επίσης και τις δύο συνθήκες χρόνου (με χρόνο – χωρίς Δηλαδή σε κάποιους πρώτα με χρονικό όριο και μετά χωρίς, σε άλλους πρώτα χωρίς και μετά με χρονικό όριο χρόνο). Γιατί τώρα η σειρά χρόνου είναι σταθερή — και μπορεί να επηρεάζει την απόδοση. Άρα υπάρχει πιθανή συστηματική επίδραση σειράς που δεν έχει ελεγχθεί.

Μάθημα 2: Αναπτυξιακή Ψυχολογία

Ποια είναι τα αισθητηριακά υποστάδια ανάπτυξης; Συγκρίνετε το 1ο, 2ο και 4ο.

Τα αισθησιοκινητικά υποστάδια ανήκουν στο Αισθησιοκινητικό στάδιο της γνωστικής ανάπτυξης (0–2 ετών) που πρότεινε ο Jean Piaget.

Το στάδιο αυτό χωρίζεται σε 6 υποστάδια:

1.       Αντανακλαστικά (0–1 μήνα)

2.       Πρωτογενείς κυκλικές αντιδράσεις (1–4 μηνών)

3.       Δευτερογενείς κυκλικές αντιδράσεις (4–8 μηνών)

4.       Συντονισμός δευτερογενών σχημάτων (8–12 μηνών)

5.       Τριτογενείς κυκλικές αντιδράσεις (12–18 μηνών)

6.       Πρώιμη συμβολική σκέψη (18–24 μηνών)

Το 1ο υποστάδιο αναφέρεται στις συμπεριφορές που βασίζονται στα έμφυτα αντανακλαστικά, που παρέχουν στα παιδιά την αρχική τους σχέση με το περιβάλλον, μαθαίνοντας να τα ελέγχουν και να τα συντονίζουν. Αυτά τα αρχικά αντανακλαστικά δεν προσφέρουν τίποτα νέο στην ανάπτυξη, επειδή υπόκεινται σε πολύ περιορισμένη προσαρμογή. Τα βρέφη φαίνεται να κάνουν ελάχιστα πέρα από την εξάσκηση των έμφυτων αντανακλαστικών.

Το 2ο υποστάδιο αναφέρεται στις πρωτογενείς κυκλικές αντιδράσεις. Οι πρώτες ενδείξεις για νέες μορφές συμπεριφοράς είναι ότι τα υπάρχοντα αντανακλαστικά επεκτείνονται χρονικά ή επεκτείνονται σε νέα αντικείμενα. Εκδηλώνουν λοιπόν συμπεριφορές τις οποίες επαναλαμβάνουν με σκοπό τη δική τους ευχαρίστηση. Συμπεριφορές αυτού του  τύπου θεωρούνται πρωτογενείς γιατί τα αντικείμενα στα οποία απευθύνονται είναι μέρη του σώματος των βρεφών και κυκλικές γιατί ανακυκλώνονται. Στην πορεία του υποσταδίου αυτού οι πρωτογενείς κυκλικές αντιδράσεις υφίστανται διαφοροποίηση και ενσωμάτωση. Η διαφοροποίηση συντελείται καθώς οι ενέργειες γίνονται όλο και πιο συντονισμένες και ευέλικτες και τα βρέφη τις τροποποιούν αντιδρώντας στις παραλλαγές στο περιβάλλον τους. Η ενσωμάτωση συντελείται όταν διαφορετικές ενέργειες συντονίζονται σε νέα μοτίβα συμπεριφοράς. Οι πρωτογενείς κυκλικές αντιδράσεις είναι σημαντικές γιατί παρέχουν τις πρώτες ενδείξεις γνωστικής ανάπτυξης.

Σημαντικό στοιχείο του 4ου υποσταδίου είναι η ικανότητα εμπλοκής σε συμπεριφορές που κατευθύνονται προς την επίτευξη ενός στόχου, η οποία ονομάζεται προθετικότητα. Ο Piaget πίστευε ότι οι στοχοκατευθυνόμενες συμπεριφορές είναι η πρώτη μορφή αληθινής επίλυσης προβλημάτων. Οι ικανότητες για εμπρόθετες ενέργειες κατευθυνόμενες σε αντικείμενα και ανθρώπους ενεργοποιούνται πλήρως όταν τα βρέφη μπορούν να αντιληφθούν άμεσα τα αντικείμενα και τους ανθρώπους. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα βρέφη δεν αντιλαμβάνονται την μονιμότητα των αντικειμένων, δεν κατανοούν δηλαδή ότι τα αντικείμενα υπάρχουν ακόμη και όταν βρίσκονται εκτός του οπτικού πεδίου. Στο υποστάδιο 4 τα βρέφη αρχίζουν να επιδεικνύουν κάποιο βαθμό αντίληψης της μονιμότητας αντικειμένου αλλά μέχρι το υποστάδιο 6 αυτή είναι ασταθής.

Μάθημα 3: Θεωρίες προσωπικότητας

Σύμφωνα με την ψυχοδυναμική προσέγγιση:

1. Τι είναι το συλλογικό ασυνείδητο σύμφωνα με τον Carl Jung;

Συμφωνούσε με την σημασία που έδινε ο Freud στο ασυνείδητο σαν αποθήκη απωθημένων εμπειριών από τη ζωή μας, πρόσθεσε όμως σε αυτό την έννοια του συλλογικού ασυνείδητου. Κατά τον Jung οι άνθρωποι έχουν αποθηκεύσει στο συλλογικό τους ασυνείδητο τις συνολικές εμπειρίες των προηγούμενων γενεών. Το συλλογικό ασυνείδητο, σε αντίθεση με το προσωπικό ασυνείδητο, είναι κοινό για όλους τους ανθρώπους, ως αποτέλεσμα της κοινής τους καταγωγής. Αποτελεί μέρος τόσο της ανθρώπινης όσο και της ζωικής κληρονομιάς, τον συνδετικό κρίκο με τα βιώματα χιλιάδων χρόνων. Σημαντικό κομμάτι του συλλογικού ασυνείδητου είναι οι παγκόσμιες εικόνες, τα αρχέτυπα. Βασική πτυχή του συλλογικού ασυνείδητου είναι ο εαυτός του κάθε ατόμου, καθώς αυτό λειτουργεί σαν οργανωτικό κέντρο. Το συλλογικό ασυνείδητο είναι μια καθολική πτυχή της ανθρώπινης προσωπικότητας.

2. Τι είναι η σκέψη δευτερογενούς διεργασίας;

Η σκέψη δευτερογενούς διεργασίας είναι η γλώσσα της συνειδητής ταυτότητας, ο έλεγχος της πραγματικότητας και η λογική. Αναπτύσσεται μόνο αφού το παιδί αποκτήσει πρώτα την ικανότητα σκέψης πρωτογενούς διεργασίας και για αυτό είναι δευτερογενής. η ανάπτυξη αυτής της ικανότητας συμβαδίζει με την ανάπτυξη του Εγώ και του Υπερεγώ. Με την ανάπτυξη του πρώτου, το άτομο διαφοροποιείται περισσότερο ως ατομική οντότητα από τον υπόλοιπο κόσμο και μειώνεται η ενασχόληση αποκλειστικά με τον εαυτό. Είναι ανάλογη με αυτό που οι σύγχρονοι ψυχολόγοι ονομάζουν ορθολογική σκέψη.

3. Η Μαρία μιλάει στην φίλη της όλη μέρα πολύ αρνητικά και με πολύ θυμό για τη μαμά της. Το βράδυ τηλεφωνεί στη μαμά της και της λέει συνέχεια πόσο πολύ την αγαπάει. Ποιος είναι ο μηχανισμός άμυνας που χρησιμοποίησε η Μαρία;

Ο μηχανισμός άμυνας που χρησιμοποιεί η Μαρία είναι ο σχηματισμός αντίθετης αντίδρασης, καθώς εκφράζει στη μητέρα της το αντίθετο συναίσθημα από αυτό που νιώθει. Στο μηχανισμό αυτό το άτομο αμύνεται ενάντια στην έκφραση μιας ανεπιθύμητης παρόρμησης απλώς και μόνο αναγνωρίζοντας και εκφράζοντας το αντίθετό της. Το πρόσωπο που χρησιμοποιεί το συγκεκριμένο μηχανισμό δεν μπορεί να επιτρέψει άλλα συναισθήματα, όπως ο θυμός για την μητέρα στην προκειμένη περίπτωση.

4. Τι είναι το σύστημα συμπεριφορών δεσμού;

Ο Bowlby πρότεινε την ύπαρξη ενός ψυχολογικού συστήματος αποκλειστικά αφιερωμένου στις σχέσεις γονέων-τέκνων, το σύστημα συμπεριφορών δεσμού. Κατέληξε σε αυτό μελετώντας τις επιπτώσεις του πρώτου χωρισμού από τους γονείς στην ανάπτυξη της προσωπικότητας των παιδιών, ειδικά την περίοδο του Β’ Παγκοσμίου πολέμου. Το σύστημα συμπεριφορών δεσμού είναι έμφυτο. Όλοι δηλαδή οι άνθρωπο διαθέτουν ένα τέτοιο σύστημα ως απόρροια της βιολογικής προίκας. Έχει σημασία ως κίνητρο, γιατί παρακινεί το νήπιο να μείνει κοντά, δηλαδή να επιδιώκει σωματική εγγύτητα με αυτούς που το φροντίζουν, ιδιαίτερα όταν υπάρχει μια απειλή στο περιβάλλον. Επομένως, ένα μικρό παιδί που κολλάει πάνω στους ενήλικες για άνεση και ασφάλεια αποτελεί παράδειγμα συμπεριφοράς προκαλούμενης από το σύστημα συμπεριφορών δεσμού. Στην περίοδο της ανάπτυξης καθώς το νήπιο αποκτά μια μεγαλύτερη αίσθηση ασφάλειας στις σχέσεις του με τους ενήλικες, η εγγύτητα των ενηλίκων στους οποίους θα προσκολληθεί παρέχει μια ασφαλή βάση για εξερευνήσεις στο περιβάλλον.